ਦੁਤੀਆਕਾਨਤੇਮੈਲਨਿਕਾਰੀ॥
ਉਸ ਨੇ ਦੂਜੇ ਕੰਨ ਵਿਚੋਂ ਮੈਲ ਕੱਢੀ,
And from the secretion of the other ear
दुतीआ कान ते मैल निकारी ॥
ਤਾਤੇਭਈਸ੍ਰਿਸਟਿਇਹਸਾਰੀ੧੩॥॥
ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣੀ ॥੧੩॥
The whole world materialized.13.
ता ते भई स्रिसटि इह सारी ॥१३॥
ਤਿਨਕੋਕਾਲਬਹੁਰਿਬਧਕਰਾ॥
ਫਿਰ ਕਾਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ (ਮਧੁ ਅਤੇ ਕੈਟਭ) ਦਾ ਵੱਧ ਕੀਤਾ।
After some period the Lord killed the demons (Madhu and Kaitabh).
तिन को काल बहुरि बध करा ॥
ਤਿਨਕੋਮੇਦਸਮੁੰਦਮੋਪਰਾ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਝ (ਮੇਦ) ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡਿੱਗੀ,
Their marrow flowed into the ocean.
तिन को मेद समुंद मो परा ॥
ਚਿਕਨਤਾਸਜਲਪਰਤਿਰਰਹੀ॥
ਉਸ ਦੀ ਚਿਕਨਾਈ ਜਲ ਉਤੇ ਤਰਦੀ ਰਹੀ,
The greasy substance floated thereon because of that medital (marrow)
चिकन तास जल पर तिर रही ॥
ਮੇਧਾਨਾਮਤਬਹਿਤੇਕਹੀ੧੪॥॥
ਤਦ ਤੋਂ (ਧਰਤੀ ਦਾ) ਨਾਂ 'ਮੇਧਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲਗਿਆ ॥੧੪॥
The earth was called medha (or medani).14.
मेधा नाम तबहि ते कही ॥१४॥
ਸਾਧਕਰਮਜੇਪੁਰਖਕਮਾਵੈ॥
ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਭਲੇ ('ਸਾਧ') ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ,
Because of virtuous actions
साध करम जे पुरख कमावै ॥
ਨਾਮਦੇਵਤਾਜਗਤਕਹਾਵੈ॥
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
A purusha (person) is known as devta (god)
नाम देवता जगत कहावै ॥
ਕੁਕ੍ਰਿਤਕਰਮਜੇਜਗਮੈਕਰਹੀ॥
ਜਿਹੜਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ,
And because of evil actions
कुक्रित करम जे जग मै करही ॥
ਨਾਮਅਸੁਰਤਿਨਕੋਸਭਧਰਹੀ੧੫॥॥
ਸਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਦੈਂਤ ('ਅਸੁਰ') ਰਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ॥੧੫॥
He is known as asura (demon).15.
नाम असुर तिन को सभ धर ही ॥१५॥
ਬਹੁਬਿਸਥਾਰਕਹਲਗੈਬਖਾਨੀਅਤ॥
ਵਿਸਤਾਰ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਕਿਥੋਂ ਤਕ ਬਖਾਨ ਕਰਾਂ
If everything is described in detail
बहु बिसथार कह लगै बखानीअत ॥
ਗ੍ਰੰਥਬਢਨਤੇਅਤਿਡਰੁਮਾਨੀਅਤ॥
(ਕਿਉਂਕਿ) ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਵਧਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਡਰ ਲਗਦਾ ਹੈ।
It is feared that the description will become voluminous.
ग्रंथ बढन ते अति डरु मानीअत ॥
ਤਿਨਤੇਹੋਤਬਹੁਤਨ੍ਰਿਪਆਏ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ (ਅਗੇ) ਬਹੁਤ ਰਾਜੇ ਹੋਏ
There were many kings after Kaldhuj
तिन ते होत बहुत न्रिप आए ॥
ਦਛਪ੍ਰਜਾਪਤਿਜਿਨਉਪਜਾਏ੧੬॥॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ॥੧੬॥
Like Daksha Prajapati etc. 16.
दछ प्रजापति जिन उपजाए ॥१६॥
ਦਸਸਹੰਸਤਿਹਿਗ੍ਰਿਹਭਈਕੰਨਿਆ॥
ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ
Ten thousand daughters were born to them
दस सहंस तिहि ग्रिह भई कंनिआ ॥
ਜਿਹਸਮਾਨਕਹਲਗੈਨਅੰਨਿਆ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀ (ਸੁੰਦਰ) ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ ਸੀ।
Whose beauty was not matched by others.
जिह समान कह लगै न अंनिआ ॥
ਕਾਲਕ੍ਰਿਆਐਸੀਤਹਭਈ॥
ਉਦੋਂ ਕਾਲ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਖੇਡ ਵਰਤਾਈ
In due course all these daughters
काल क्रिआ ऐसी तह भई ॥
ਤੇਸਭਬਿਆਹਨਰੇਸਨਦਈ੧੭॥॥
(ਕਿ ਉਸ ਨੇ) ਸਾਰੀਆਂ (ਲੜਕੀਆਂ) ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤੀਆਂ ॥੧੭॥
Were married with the kings.17.
ते सभ बिआह नरेसन दई ॥१७॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
DOHRA
दोहरा ॥
ਬਨਤਾਕਦ੍ਰਦਿਤਿਅਦਿਤਿਏਰਿਖਬਰੀਬਨਾਇ॥
ਬਨਿਤਾ, ਕਦਰੂ, ਦਿਤਿ, ਅਦਿਤਿ ਚਾਰੇ (ਕਸ਼ਯਪ) ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਿਆਹ ਲਈਆਂ
Banita, Kadaru, Diti and Aditi became the wives of sages (rishis),
बनता कद्र दिति अदिति ए रिख बरी बनाइ ॥
ਨਾਗਨਾਗਰਿਪੁਦੇਵਸਭਦਈਤਲਏਉਪਜਾਇ੧੮॥॥
(ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ) ਸਾਰੇ ਸੱਪ (ਕਦਰੂ ਤੋਂ) ਗਰੁੜ (ਬਨਿਤਾ ਤੋਂ) ਦੇਵਤੇ (ਅਦਿਤਿ ਤੋਂ) ਅਤੇ ਦੈਂਤ (ਦਿਤਿ ਤੋਂ) (ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ) ਪੈਦਾ ਕਰ ਲਏ ॥੧੮॥
And Nagas, their enemies (like Garuda), the gods and demons were born to them.18.
नाग नागरिपु देव सभ दईत लए उपजाइ ॥१८॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
CHAUPAI
चौपई ॥
ਤਾਤੇਸੂਰਜਰੂਪਕੋਧਰਾ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ (ਬੱਚਿਆਂ) ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ
ता ते सूरज रूप को धरा ॥
ਜਾਤੇਬੰਸਪ੍ਰਚੁਰਰਵਿਕਰਾ॥
ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਬੰਸ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋਇਆ।
From that (Aditi), the sun was born, from whom Suraj Vansh (the Sun dynasty) originated.
जा ते बंस प्रचुर रवि करा ॥
ਜੌਤਿਨਕੇਕਹਿਨਾਮਸੁਨਾਊ॥
ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ (ਬੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ) ਨਾਂ ਸੁਣਾਵਾਂ
जौ तिन के कहि नाम सुनाऊ ॥
ਕਥਾਬਢਨਤੇਅਧਿਕਡਰਾਊ੧੯॥॥
ਤਾਂ ਕਥਾ ਦੇ ਵਧਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਡਰ ਲਗਦਾ ਹੈ ॥੧੯॥
If I describe the names of the kings of this of this clan, I fear a great extension of the story.19.
कथा बढन ते अधिक डराऊ ॥१९॥
ਤਿਨਕੇਬੰਸਬਿਖੈਰਘੁਭਯੋ॥
ਉਸ (ਸੂਰਜ) ਦੇ ਬੰਸ ਵਿਚ ਰਘੂ (ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ) ਹੋਇਆ
तिन के बंस बिखै रघु भयो ॥
ਰਘੁਬੰਸਹਿਜਿਹਜਗਹਿਚਲਯੋ॥
ਜਿਸ ਤੋਂ ਜਗਤ ਵਿਚ ਰਘੂਬੰਸ ਚਲਿਆ।
In this clan, there was a king named Raghu, who was the originator of Raghuvansh (the clan of Raghu) in the world.
रघु बंसहि जिह जगहि चलयो ॥
ਤਾਤੇਪੁਤ੍ਰਹੋਤਭਯੋਅਜੁਬਰੁ॥
ਉਸਦਾ 'ਅਜ' ਨਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ
ता ते पुत्र होत भयो अजु बरु ॥
ਮਹਾਰਥੀਅਰੁਮਹਾਧਨੁਰਧਰ੨੦॥॥
ਜੋ ਮਹਾਰਥੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਸੀ ॥੨੦॥
He had a great son Aja, a mighty warrior and superb archer.20.
महारथी अरु महा धनुरधर ॥२०॥
ਜਬਤਿਨਭੇਸਜੋਗਕੋਲਯੋ॥
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਯੋਗ ਦਾ ਭੇਖ ਲਿਆ
जब तिन भेस जोग को लयो ॥
ਰਾਜਪਾਟਦਸਰਥਕੋਦਯੋ॥
ਤਾਂ ਰਾਜ-ਪਾਟ (ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ) ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।
When he renounced the world as a Yogi, he passed on his kingdom to his son Dastratha.
राज पाट दसरथ को दयो ॥
ਹੋਤਭਯੋਵਹਿਮਹਾਧੁਨੁਰਧਰ॥
ਉਹ ਵੀ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਸੀ,
होत भयो वहि महा धुनुरधर ॥
ਤੀਨਤ੍ਰਿਆਨਬਰਾਜਿਹਰੁਚਿਕਰ੨੧॥॥
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ॥੨੧॥
Who had been a great archer and had married three wives with pleasure.21.
तीन त्रिआन बरा जिह रुचि कर ॥२१॥
ਪ੍ਰਿਥਮਜਯੋਤਿਹਰਾਮੁਕੁਮਾਰਾ॥
ਪਹਿਲੀ (ਰਾਣੀ ਕੌਸ਼ਲਿਆ) ਨੇ ਰਾਮ ਨਾਂ ਦੇ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
प्रिथम जयो तिह रामु कुमारा ॥
ਭਰਥਲਛਮਨਸਤ੍ਰਬਿਦਾਰਾ॥
(ਬਾਕੀ ਦੋ ਰਾਣੀਆਂ ਕੈਕਈ ਅਤੇ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਨੇ) ਭਰਤ, ਲੱਛਮਣ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੂਘਨ (ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ)।
The eldest one gave birth to Rama, the others gave birth to Bharat, Lakshman and Shatrughan.
भरथ लछमन सत्र बिदारा ॥
ਬਹੁਤਕਾਲਤਿਨਰਾਜਕਮਾਯੋ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਤਕ ਰਾਜ ਕਮਾਇਆ,
बहुत काल तिन राज कमायो ॥
ਕਾਲਪਾਇਸੁਰਪੁਰਹਿਸਿਧਾਯੋ੨੨॥॥
(ਪਰ) ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ॥੨੨॥
They ruled over their kingdom for a long time, after which they left for their heavenly abode.22.
काल पाइ सुर पुरहि सिधायो ॥२२॥
ਸੀਅਸੁਤਬਹੁਰਿਭਏਦੁਇਰਾਜਾ॥
ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ (ਲਵ ਅਤੇ ਕੁਸ਼) ਰਾਜਾ ਬਣੇ
सीअ सुत बहुरि भए दुइ राजा ॥
ਰਾਜਪਾਟਉਨਹੀਕਉਛਾਜਾ॥
ਅਤੇ ਰਾਜ-ਪਾਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਫਬਿਆ।
After that the two sons of Sita (and Rama) became the kings.
राज पाट उन ही कउ छाजा ॥
ਮਦ੍ਰਦੇਸਏਸ੍ਵਰਜਾਬਰੀਜਬ॥
ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਦ੍ਰ ਦੇਸ਼ (ਪੰਜਾਬ) ਦੀਆਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਵਿਆਹੀਆਂ
मद्र देस एस्वरजा बरी जब ॥
ਭਾਂਤਿਭਾਂਤਿਕੇਜਗਕੀਏਤਬ੨੩॥॥
ਤਾਂ ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੇ ਯੱਗ ਕੀਤੇ ॥੨੩॥
They married the Punjabi princesses and performed various types of sacrifices.23.
भांति भांति के जग कीए तब ॥२३॥
ਤਹੀਤਿਨੈਬਾਧੇਦੁਇਪੁਰਵਾ॥
ਉਥੇ (ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਨਗਰ ਵਸਾਏ
तही तिनै बाधे दुइ पुरवा ॥
ਏਕਕਸੂਰਦੁਤੀਯਲਹੁਰਵਾ॥
(ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ) ਇਕ ਦਾ ਨਾਂ ਕਸੂਰ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦਾ ਨਾਂ ਲਾਹੌਰ (ਲਵਪੁਰਾ-ਲਹੁਰਵਾ) ਪਿਆ।
There they founded two cities, the one Kasur and the other Lahore.
एक कसूर दुतीय लहुरवा ॥
ਅਧਕਪੁਰੀਤੇਦੋਊਬਿਰਾਜੀ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਗਰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਭਾਸ਼ਾਲੀ ਸਨ
अधक पुरी ते दोऊ बिराजी ॥
ਨਿਰਖਿਲੰਕਅਮਰਾਵਤਿਲਾਜੀ੨੪॥॥
(ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਵੇਖ ਕੇ ਲੰਕਾ ਅਤੇ ਅਮਰਾਵਤੀ (ਇੰਦਰਪੁਰੀ) ਵੀ ਲਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ॥੨੪॥
Both the cities surpassed in beauty to that of Lanka and Amravati. 24.
निरखि लंक अमरावति लाजी ॥२४॥
ਬਹੁਤਕਾਲਤਿਨਰਾਜੁਕਮਾਯੋ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ,
बहुत काल तिन राजु कमायो ॥
ਜਾਲਕਾਲਤੇਅੰਤਿਫਸਾਯੋ॥
(ਪਰ) ਅੰਤ ਵਿਚ ਕਾਲ ਨੇ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ) ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸਾ ਲਿਆ।
For a long time, both the brothers ruled over their kingdom and ultimately they were bound down by the noose of death.
जाल काल ते अंति फसायो ॥