ਕੀਅਰਿਖਿਅਪਾਰ੮੩॥॥
ਬਹੁਤ ਮਾਰ ਕੀਤੀ ॥੮੩॥
Your sons, taking the warriors with them, hit that sage with their legs.83.
कीअ रिखि अपार ॥८३॥
ਤਬਛੁਟਾਧ੍ਯਾਨ॥
ਤਦ ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਦਾ
तब छुटा ध्यान ॥
ਮੁਨਿਮਨਿਮਹਾਨ॥
ਧਿਆਨ ਛੁਟ ਗਿਆ
मुनि मनि महान ॥
ਨਿਕਸੀਸੁਜ੍ਵਾਲ॥
(ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ) ਜੁਆਲਾ ਨਿਕਲੀ
निकसी सु ज्वाल ॥
ਦਾਵਾਬਿਸਾਲ੮੪॥॥
ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਸੀ ॥੮੪॥
Then the meditation of that great sage was shattered and a huge fire came out of his eyes.84.
दावा बिसाल ॥८४॥
ਤਰੰਜਰੇਪੂਤ॥
(ਫਿਰ) ਦੂਤ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ
तरं जरे पूत ॥
ਕਹਿਐਸੇਦੂਤ॥
ਕਿ ਉਥੇ (ਤੁਹਾਡੇ) ਪੁੱਤਰ
कहि ऐसे दूत ॥
ਸੈਨਾਸਮੇਤ॥
ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਸੜ ਗਏ ਹਨ,
सैना समेत ॥
ਬਾਚਾਨਏਕ੮੫॥॥
(ਕੋਈ) ਇਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਹੈ ॥੮੫॥
The messenger told, “O king Sagar! in this way all your sons were burnt and reduced to ashes alongwith their army and not even one of them survived.”85.
बाचा न एक ॥८५॥
ਸੁਨਿਪੁਤ੍ਰਨਾਸ॥
ਰਾਜ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ
सुनि पुत्र नास ॥
ਭਯੋਪੁਰਿਉਦਾਸ॥
ਸਾਰਾ ਨਗਰ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।
भयो पुरि उदास ॥
ਜਹਤਹਸੁਲੋਗ॥
ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ (ਉਥੋਂ ਦੇ) ਲੋਕ (ਪ੍ਰਜਾ)
जह तह सु लोग ॥
ਬੈਠੇਸੁਸੋਗ੮੬॥॥
ਸੋਗ ਵਿਚ ਡੁਬੇ ਬੈਠੇ ਸਨ ॥੮੬॥
Hearing about the destruction of his sons, the whole city was steeped in sorrow and all the people here and there were filled with anguish.86.
बैठे सु सोग ॥८६॥
ਸਿਵਸਿਮਰਬੈਣ॥
(ਅੰਤ ਵਿਚ ਸਗਰ ਰਾਜੇ ਨੇ) 'ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਿਵ' ਬਚਨ ਸਿਮਰ ਕੇ
सिव सिमर बैण ॥
ਜਲਥਾਪਿਨੈਣ॥
ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਰੋਕ ਕੇ
जल थापि नैण ॥
ਕਰਿਧੀਰਜਚਿਤਿ॥
ਚਿਤ ਵਿਚ ਧੀਰਜ ਕੀਤਾ
करि धीरज चिति ॥
ਮੁਨਿਮਨਿਪਵਿਤ੮੭॥॥
ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਵਾਂਗ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੀਤਾ ॥੮੭॥
All of them, remembering Shiva, withholding their tears assumed patience in their minds with the holy saying of the sages.87.
मुनि मनि पवित ॥८७॥
ਤਿਨਮ੍ਰਿਤਕਕਰਮ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਉਨ੍ਹਾਂ (ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ)
तिन म्रितक करम ॥
ਨ੍ਰਿਪਕਰਮਧਰਮ॥
ਮ੍ਰਿਤਕ ਕਰਮ
न्रिप करम धरम ॥
ਬਹੁਬੇਦਰੀਤਿ॥
ਅਤੇ ਵੇਦ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ
बहु बेद रीति ॥
ਕਿਨੀਸੁਪ੍ਰੀਤਿ੮੮॥॥
ਹੋਰ ਧਰਮਕਰਮ ਬੜੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ॥੮੮॥
Then the king performed the last funeral rites of all affectionately according to Vedic injunctions.88.
किनी सु प्रीति ॥८८॥
ਨ੍ਰਿਪਪੁਤ੍ਰਸੋਗ॥
ਫਿਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸੋਗ ਵਿਚ ਹੀ
न्रिप पुत्र सोग ॥
ਗਯੇਸੁਰਗਲੋਗਿ॥
ਰਾਜਾ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
गये सुरग लोगि ॥
ਨ੍ਰਿਪਭੇਸੁਜੌਨ॥
(ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ) ਜਿਹੜੇ (ਹੋਰ) ਰਾਜੇ ਹੋਏ,
न्रिप भे सु जौन ॥
ਕਥਿਸਕੈਕੌਨ੮੯॥॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ) ਕਥਨ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ॥੮੯॥
In his extreme sorrow on the demise of his sons, the king left for heaven and after him, there were several other kings, who can describe them?89.
कथि सकै कौन ॥८९॥
ਇਤਿਰਾਜਾਸਾਗਰਕੋਰਾਜਸਮਾਪਤੰ੪੫॥॥॥
ਇਥੇ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ। ਹੁਣ ਜੁਜਾਤਿ ਰਾਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਕਥਨ
End of the description of Vyas, the incrnation of Brahma and the rule of king Prithu in Bachittar Natak.
इति राजा सागर को राज समापतं ॥४॥५॥
ਅਥਜੁਜਾਤਿਰਾਜਾਕੋਰਾਜਕਥਨੰ
ਹੁਣ ਜੁਜਾਤਿ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਕਥਨ:
Now begins the description about king Yayati
अथ जुजाति राजा को राज कथनं
ਮਧੁਭਾਰਛੰਦ॥
ਮਧੁਭਾਰ ਛੰਦ:
MADHUBHAAR STANZA
मधुभार छंद ॥
ਪੁਨਿਭਯੋਜੁਜਾਤਿ॥
ਫਿਰ ਯਯਾਤਿ (ਜੁਜਾਤਿ) ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ
पुनि भयो जुजाति ॥
ਸੋਭਾਅਭਾਤਿ॥
(ਜਿਸ ਦੀ) ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ੋਭਾ ਸੀ।
सोभा अभाति ॥
ਦਸਚਾਰਵੰਤ॥
ਚੌਦਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੇ
दस चारवंत ॥
ਸੋਭਾਸੁਭੰਤ੯੦॥॥
ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਾਇਮਾਨ ਸੀ ॥੯੦॥
Then there was a most glorious king Yayati, whose fame had spread in the fourteen worlds.90.
सोभा सुभंत ॥९०॥
ਸੁੰਦਰਸੁਨੈਨ॥
ਉਸ ਦੇ ਨੈਨ ਸੁੰਦਰ ਸਨ,
सुंदर सु नैन ॥
ਜਨਰੂਪਮੈਨ॥
ਮਾਨੋ ਕਾਮਦੇਵ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਵੇ।
जन रूप मैन ॥
ਸੋਭਾਅਪਾਰ॥
(ਉਹ) ਅਪਾਰ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ
सोभा अपार ॥
ਸੋਭਤਸੁਧਾਰ੯੧॥॥
ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ॥੯੧॥
His eyes were charming and his form of enormous glory was like the god of love.91.
सोभत सुधार ॥९१॥
ਸੁੰਦਰਸਰੂਪ॥
(ਉਹ) ਸੁੰਦਰ ਸ਼ੋਭਾ
सुंदर सरूप ॥
ਸੋਭੰਤਭੂਪ॥
ਅਤੇ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
सोभंत भूप ॥
ਦਸਚਾਰਵੰਤ॥
(ਉਹ) ਚੌਦਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ
दस चारवंत ॥
ਆਭਾਅਭੰਤ੯੨॥॥
ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ ਸੀ ॥੯੨॥
The fourteen worlds had received brilliance from the glory of his charming elegance.92.
आभा अभंत ॥९२॥
ਗੁਨਗਨਅਪਾਰ॥
(ਉਹ) ਅਪਾਰ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ,
गुन गन अपार ॥
ਸੁੰਦਰਉਦਾਰ॥
ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਉਦਾਰ ਸੀ।
सुंदर उदार ॥
ਦਸਚਾਰਿਵੰਤ॥
ਚੌਦਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ
दस चारिवंत ॥
ਸੋਭਾਸੁਭੰਤ੯੩॥॥
ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਾਇਮਾਨ ਸੀ ॥੯੩॥
That generous king had innumerable qualities and had skill in fourteen science.93.
सोभा सुभंत ॥९३॥
ਧਨਗੁਨਪ੍ਰਬੀਨ॥
ਧਨ ਦੌਲਤ ਅਤੇ (ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ) ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਬੀਨ ਸੀ,
धन गुन प्रबीन ॥
ਪ੍ਰਭਕੋਅਧੀਨ॥
ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਧੀਨਗੀ (ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ)
प्रभ को अधीन ॥
ਸੋਭਾਅਪਾਰ॥
ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅਪਾਰ
सोभा अपार ॥
ਸੁੰਦਰਕੁਮਾਰ੯੪॥॥
ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲਾ ਸੀ ॥੯੪॥
That beautiful king was most glorious, capable, expert in qualities and had faith in God.94.
सुंदर कुमार ॥९४॥
ਸਾਸਤ੍ਰਗਸੁਧ॥
(ਉਹ) ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਸੀ।
सासत्रग सुध ॥
ਕ੍ਰੋਧੀਸੁਜੁਧ॥
ਯੁੱਧ ਵੇਲੇ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਸੀ।
क्रोधी सु जुध ॥
ਨ੍ਰਿਪਭਯੋਬੇਨ॥
(ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਬੇਨ (ਨਾਂ ਦਾ) ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ,
न्रिप भयो बेन ॥
ਜਨਕਾਮਧੇਨ੯੫॥॥
(ਇੰਜ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ) ਮਾਨੋ ਕਾਮ ਧੇਨੁ ਹੋਵੇ ॥੯੫॥
The king had knowledge of Shastras, he was extremely furious in war, he was the fulfiller of all wishes like Kamadhenu, the wish-fulfilling cow.95.
जन काम धेन ॥९५॥
ਖੂਨੀਸੁਖਗ॥
(ਉਹ) ਖ਼ੂਨਖ਼ਾਰ ਤਲਵਾਰ ਵਾਲਾ ਸੀ,
खूनी सु खग ॥
ਜੋਧਾਅਭਗ॥
ਨਾ ਭਜਣ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ ਸੀ,
जोधा अभग ॥
ਖਤ੍ਰੀਅਖੰਡ॥
ਨਾ ਖੰਡੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਛਤ੍ਰੀ ਸੀ
खत्री अखंड ॥
ਕ੍ਰੋਧੀਪ੍ਰਚੰਡ੯੬॥॥
ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕ੍ਰੋਧ ਵਾਲਾ ਸੀ ॥੯੬॥
The king with his bloody dagger was and invincible, complete, furious and powerful warrior.96.
क्रोधी प्रचंड ॥९६॥
ਸਤ੍ਰੂਨਿਕਾਲ॥
(ਉਹ) ਵੈਰੀਆਂ ਲਈ ਕਾਲ ਸੀ
सत्रूनि काल ॥
ਕਾਢੀਕ੍ਰਵਾਲ॥
ਅਤੇ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਸਦਾ) ਤਲਵਾਰ ਕਢੀ ਰਖਦਾ ਸੀ।
काढी क्रवाल ॥
ਸਮਤੇਜਭਾਨੁ॥
(ਉਸ ਦਾ) ਤੇਜ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਸੀ,
सम तेज भानु ॥
ਜ੍ਵਾਲਾਸਮਾਨ੯੭॥॥
ਅਥਵਾ ਅਗਨੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ ॥੯੭॥
When he drew his sword, he was like KAL (death) for his enemies, and his magnificence was like the fires of the sun.97.
ज्वाला समान ॥९७॥
ਜਬਜੁਰਤਜੰਗ॥
ਜਦ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਰੁਝ ਜਾਂਦਾ ਸੀ
जब जुरत जंग ॥
ਨਹਿਮੁਰਤਅੰਗ॥
ਤਾਂ (ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ ਵਿਚੋਂ) ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਮੋੜਦਾ ਹੈ।
नहि मुरत अंग ॥
ਅਰਿਭਜਤਨੇਕ॥
ਅਨੇਕ ਵੈਰੀ ਭਜ ਜਾਂਦੇ ਸਨ,
अरि भजत नेक ॥
ਨਹਿਟਿਕਤਏਕ੯੮॥॥
ਇਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ ਸੀ ॥੯੮॥
When he fought, none of his limbs turned back, none of his enemies could stand before him and thus ran away.98.
नहि टिकत एक ॥९८॥
ਥਰਹਰਤਭਾਨੁ॥
(ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਤੋਂ) ਸੂਰਜ ਥਰਥਰ ਕੰਬਦਾ ਸੀ,
थरहरत भानु ॥
ਕੰਪਤਦਿਸਾਨ॥
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਡੋਲਦੀਆਂ ਸਨ।
कंपत दिसान ॥
ਮੰਡਤਮਵਾਸ॥
ਆਕੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ
मंडत मवास ॥
ਭਜਤਉਦਾਸ੯੯॥॥
ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਭਜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ॥੯੯॥
The sun trembled before him, the directions shivered, the opponents stood with bowed heads and would run away in anxiety.99.
भजत उदास ॥९९॥
ਥਰਹਰਤਬੀਰ॥
ਬੀਰ ਥਰਥਰ ਕੰਬਦੇ ਸਨ,
थरहरत बीर ॥
ਭੰਭਰਤਭੀਰ॥
ਡਰਪੋਕ ਭਜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ,
भंभरत भीर ॥
ਤਤਜਤਦੇਸ॥
ਦੇਸ ਛਡ ਰਹੇ ਸਨ।
ततजत देस ॥
ਨ੍ਰਿਪਮਨਿਨਰੇਸ੧੦੦॥॥
(ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ) ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਰਾਜਾ ਸੀ ॥੧੦੦॥
The warriors trembled, the cowards fled and the kings of various countries would break before him like thread.100.
न्रिपमनि नरेस ॥१००॥